کارگروه اخلاق در پژوهش دانشگاه قم در افق خود، مرجعی پیشرو و الگو در عرصه اخلاقپژوهی در میان دانشگاههای کشور ترسیم نموده است. با تکیه بر جایگاه ممتاز دانشگاه قم در مبانی اخلاقی و اسلامی، این کارگروه میکوشد تا به الگویی برای سایر مراکز علمی در زمینه نهادینهسازی اخلاق پژوهش تبدیل شود. حضور فعالانه و رویکرد پیشگیرانه، بهجای برخورد صرفاً انفعالی با تخلفات، از ویژگیهای بارز این چشمانداز است؛ بهگونهای که در یک فضای علمی متعهدانه، همه پژوهشگران با آگاهی و التزام کامل به اصول اخلاقی به تولید علم بپردازند و هیچ تخلفی، هرچند کوچک، عادیسازی نشود.
کارگروه اخلاق در پژوهش دانشگاه قم، اهداف خود را در چهار محور اصلی دنبال میکند:
۱. فرهنگسازی و آموزش (پیشگیری محور)
با توجه به تأکید رئیس دانشگاه قم بر اینکه «انتظار ما از کارگروه اخلاق و پژوهش، فرهنگسازی و پیشگیری در سطح اساتید و دانشجویان تحصیلات تکمیلی است»، این کارگروه برگزاری کارگاهها و دورههای آموزشی مستمر را در اولویت قرار داده است. هدف، ارتقاء آگاهی جامعه علمی از مصادیق تخلفات پژوهشی و پیامدهای آن، و ایجاد حساسیت نسبت به سرقت علمی است که «یک سم مهلک» خوانده شده و «قبح آن از بین رفته» است.
۲. نظارت فعال و نظاممند
کارگروه با رویکردی فعالانه، بهجای انتظار برای طرح شکایت، به رصد مستمر کارهای پژوهشی و پایاننامهها میپردازد. تدوین استانداردهای روشن برای فعالیتهای پژوهشی و ایجاد سازوکارهای اجرایی برای پایش مستمر، از جمله راهکارهای تحقق این هدف است.
۳. برخورد قاطع و شفاف با تخلفات
در صورت وقوع تخلف، این کارگروه با جدیت و قاطعیت وارد عمل میشود. دانشگاه قم با تأکید بر جایگاه اخلاقی ممتاز خود، هرگونه سرقت علمی را تهدیدی برای حیثیت علمی دانشگاه دانسته و بر اعمال «اشد مجازات» تأکید دارد. همچنین، شفافسازی و اطلاعرسانی عمومی در مورد برخورد با تخلفات، بهعنوان بازدارندهای جدی در نظر گرفته شده است.
۴. همافزایی و ایجاد شبکه ارتباطی
کارگروه به دنبال ایجاد شبکهای از همکاری و هماهنگی میان کمیسیونهای آموزشی، کمیته ترفیع و سایر نهادهای تصمیمگیر دانشگاه است تا در صورت وقوع تخلف، همه مراکز مرتبط در جریان قرار گیرند و واکنشی هماهنگ و مؤثر نشان دهند.